Wat doen we met de belastingvluchtelingen uit Dubai?
Het staat iedereen vrij om te verkassen naar Monaco of Dubai. Maar dezelfde groep die vluchtte voor belastingen, profiteert nu van bescherming van de staat waar ze geen cent aan hebben bijgedragen. Tijd om wat belastingwetten te herzien.
Dit artikel verscheen in de Volkskrant (9 maart 2026)
Het conflict tussen de Verenigde Staten, Israël en Iran heeft de afgelopen dagen tot onrust geleid bij Nederlandse influencers, tv-persoonlijkheden en ondernemers in Dubai. Op Instagram en TikTok valt te volgen hoe zij live verslag doen van Iraanse raket- en droneaanvallen op de Emiraten. Op de Haagse Rijnstraat branden de lichten bij het ministerie van Buitenlandse Zaken ondertussen dag en nacht, terwijl Nederlandse diplomaten bezig zijn repatriëringsvluchten te regelen voor deze groep.
De plotselinge afhankelijkheid en kwetsbaarheid van de Nederlandse inwoners van de Emiraten staat in schril contrast met hun zelfverzekerde triomfantalisme van de afgelopen jaren. Wie in Nederland bleef, was een dief van zijn eigen portemonnee. Naast het ontkomen aan smerig Hollands miezerweer, was het ontbreken van inkomstenbelasting in het emiraat namelijk de belangrijkste reden voor veel Nederlanders om zich in Dubai te vestigen. Zelfs nu zijn er nog ambitieuze ‘trading coaches’ die stellen liever ‘in Dubai gebombardeerd te worden met raketten dan in Europa te zitten en gebombardeerd te worden met vijftig procent belasting’.
Deze belastingvlucht is echter geen natuurwet en de oplossing werd precies een eeuw geleden al voorgesteld door het liberale Kamerlid en voormalig minister van Financiën Anton van Gijn. In 1926 beklaagde het Kamerlid zich over de Nederlandse fiscale emigrés die tijdens de Eerste Wereldoorlog en masse naar hun vaderland waren teruggekeerd om te profiteren van de bescherming van de staat waar zij geen cent aan hadden bijgedragen.
Vrijstelling
Belastingvlucht heeft niet alleen een direct effect op de belastingbijdrage van de gevluchten, maar draagt ook het risico de belastingmoraal van de achterblijvers aan te tasten.
Van Gijn had geen probleem met landgenoten die, om welke reden dan ook, hun heil elders wilden zoeken, maar zag geen reden om emigratie te bevorderen door hen van belastingen vrij te stellen. Zijn voorstel was om emigranten nog een aantal jaren, vijf of tien, volgens de Nederlandse inkomsten- en vermogensbelasting te belasten. Belastingen die in het buitenland waren betaald, konden worden afgetrokken, waardoor er geen sprake was van dubbele belastingheffing. De enigen die door dit voorstel geraakt zouden worden, waren dus zij die waren verhuisd naar wat tegenwoordig in ambtenarentaal een ‘laagbelastende jurisdictie’ heet.
Het voorstel van Van Gijn werd nog wel in de Tweede Kamer ingediend door het kabinet-De Geer I, maar na fel verzet uit de koloniën en vanuit het Nederlandsch Sanatorium te Davos, stierf het uiteindelijk een stille dood. Na honderd jaar is het tijd om Van Gijns voorstel nieuw leven in te blazen.
Bijdragen aan de schatkist
Het staat iedereen vrij om naar Dubai of Monaco te verkassen, voor de zon, voor werk, maar Nederland hoeft deze emigratie niet te stimuleren door emigranten volledig vrij te stellen van belastingheffing op het moment dat zij uit Nederland vertrekken. Wie jarenlang geprofiteerd heeft van Nederlandse voorzieningen, en nog altijd aanspraak kan maken op de bescherming door de Nederlandse staat als het erop aankomt, kan gevraagd worden om nog een aantal jaar aan de Nederlandse schatkist bij te dragen.
Dit is geen radicaal voorstel. Duitsland, Frankrijk, Spanje, Portugal en Finland hebben al varianten van wat een ‘verlengde belastingplicht’ heet. In Nederland bestaat dit principe al in de erf- en schenkbelasting: wie in de tien jaar na emigratie een schenking doet of een erfenis nalaat, valt nog altijd onder de Nederlandse erf- en schenkbelasting.
Voor landen waarmee Nederland een belastingverdrag heeft, zal dat verdrag vaak aangepast moeten worden voordat de verlengde belastingplicht effect heeft. Voor landen zonder verdrag waar Nederlanders aanspraak op kunnen maken, kan de verlengde belastingplicht morgen ingevoerd worden. En wie zitten er in deze laatste categorie? Dubai en Monaco.